Trưng bày phục vụ lễ hội Đền Cửa và mộ tướng Ninh Vệ (xã Nghi Khánh huyện Nghi Lộc, Nghệ An)

Đền Cửa nằm ở phía Tây thị xã Cửa Lò, tọa lạc trên khu đất bằng phẳng, thoáng rộng với diện tích trên 4000m2.. Đền được xây dựng từ thời nhà Trần theo kiểu chữ Tam, gồm Thượng điện, Trung điện và Hạ điện. Đền thờ Quốc mẫu Âu Cơ, thần Cao Sơn, Cao Các, Tam tòa Thánh Mẫu và các bậc hiền tài có công trong sự nghiệp đánh giặc ngoại xâm bảo vệ đất nước như Chiêu Minh Vương Trần Quang Khải, tướng quân Ninh Vệ - hy sinh trong cuộc chiến chống giặc Chiêm Thành, Quận công Nguyễn Cảnh Quế, nho sư Phùng Thời Tá… Trong thời kỳ chống thực dân Pháp, Đền Cửa còn là nơi hội họp bí mật của tổ chức Đảng ở Nghi Lộc. Các đồng chí Hoàng Văn Tâm (Bí thư Huyện ủy Nghi Lộc), Nguyễn Duy Trinh… thường xuyên lui tới để chỉ đạo phong trào cách mạng. Tháng 4/1931, Đền là nơi tập trung nhân dân trong vùng đi biểu tình bắt tên Chánh đoàn Hiệu (tay sai của thực dân Pháp) tịch thu ấn triện, thành lập chính quyền Xô Viết. Đền Cửa được xếp hạng di tích của tỉnh vào ngày 23/12/2009.

Từ 2010 lễ hội Đền Cửa được tổ chức từ ngày 2/3 đến ngày 4/3 (âm lịch) hàng năm. Lễ hội gồm có lễ khai quang, lễ yết cáo, lễ dâng hương, lễ tạ và các hoạt động như thi đấu bóng chuyền nam nữ, thi kéo co giữa các xóm, thi cắm trại, đánh cờ người…

Tham gia với lễ hội Đền Cửa năm 2013, Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh đã đưa phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh đến với nhân dân Nghi Khánh bằng hình thức trưng bày lưu động. Đây là lần đầu tiên nhân dân xã nhà được tham quan những hình ảnh chân thực nhất về nội dung của phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh , từ nguyên nhân, diễn biến, đến kết quả, ý nghĩa và ảnh hưởng của phong trào cách mạng 1930 - 1931. Ngoài nội dung về phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, bộ trưng bày còn giới thiệu về hình ảnh những đảng viên cách mạng tiêu biểu sinh ra tại quê hương nghi Lộc đã cống hiến đời mình cho phong trào cách mạng như các đồng chí: Nguyễn Duy Trinh, Nguyễn Thị Xân, Nguyễn Thị Thiu, Nguyễn Văn Ba…cùng các di tích lịch sử ghi dấu các cuộc đấu tranh của nhân dân Nghi Lộc trong ngày 01/5 như cây đa Chính Vị - nơi tự vệ Nghi Lộc giết tên tri huyện Tôn Thất Hoàn, đình Bắc Thịnh, đình Chợ Xâm … Bộ trưng bày đã thực sự thu hút đông đảo du khách tham quan và tăng thêm lòng tự hào cho bà con Nghi Khánh về truyền thống chống giặc của quê hương.

Cùng với những hoạt động văn hóa khác, bộ trưng bày lưu động của Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh đã tạo nên nét mới trong lễ hội Đền Cửa năm nay, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ trên quê hương Nghi Lộc.

Nguyễn Thị Thuỷ - Bảo tàng XVNT