Sưu tầm hiện vật đấu tranh của nhân dân Cẩm Hòa, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh trong phong trào cách mạng 1930-1931

Đầu tháng 4/ 2016, các cán bộ bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh đã tổ chức sưu tầm tại xã Cẩm Hòa, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh để sưu tầm thêm các tư liệu hiện vật, hình ảnh có liên quan đến phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, minh chứng cho truyền thống yêu nước hào hùng và sự đóng góp to lớn cho cách mạng của con người vùng đất Cẩm Hòa. 

Xã Cẩm Hòa nằm ở phía Bắc của huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh. Đây là một mảnh đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Cẩm Hòa trước 1945 là một phần của xã Yên Hòa xưa, sau năm 1954 được tách làm hai xã: Cẩm Yên và Cẩm Hòa. Thời kỳ 1930-1931, ở xã Cẩm Hòa đã thành lập được một số chi bộ như chi bộ Yên Dượng, chi bộ Thạch Khê Hạ. Dưới sự lãnh đạo của chi bộ đảng, nhân dân Cẩm Hòa trong những năm 1930-1931 đã vùng lên đấu tranh chống thực dân Pháp và Nam triều phong kiến. Tiêu biểu là các cuộc đấu tranh: cuộc biểu tình tháng 3/1931 tại chùa nhà Quầy( tổng hạ nhất, huyện Thạch Hà) có khoảng 500 người dân thuộc các làng Phụng Luyện, Yên Dượng( Cẩm Hòa), Yên Xá ( Cẩm Yên) và tổng hạ nhất tham gia; cuộc biểu tình ngày 1/5/1931 khoảng 15.000 người gồm nhân dân xã Cẩm Hòa và nhân dân các tổng Vân Tán, Hạ Nhất, Mỹ Duệ, Thổ Ngọa tại miếu Thượng Tướng ( Cẩm Huy). Mặc dù bị khủng bố nhưng phong trào cách mạng Cẩm Hòa vẫn vùng lên mạnh mẽ, nhân dân hết lòng đùm bọc che chở, bảo vệ, tạo điều kiện cho Đảng hoạt động. Với thành tích đó, Đảng bộ và nhân dân Cẩm Hòa đã được Chính phủ công nhận là làng Xô Viết, nhiều gia đình được tặng bằng có công với nước, nhiều đảng viên đã có quyết định công nhận lão thành cách mạng.

Nhằm mục đích giới thiệu, tuyên truyền rộng rãi hơn nữa tinh thần đấu tranh của đảng bộ và nhân dân xã Cẩm Hòa nói riêng, nhân dân Cẩm Xuyên nói chung trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, các cán bộ bảo tàng đã đến sưu tầm các tài liệu, hiện vật để bổ sung cho mảng trưng bày về truyền thống cách mạng của nhân dân Cẩm Xuyên trong hệ thống trưng bày của bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh. Cán bộ sưu tầm bảo tàng đã gặp gỡ các chứng nhân lịch sử, thân nhân các cụ lão thành cách mạng như gia đình nhà đồng chí Nguyễn Huỳnh, Trần Bá Thuyết, Trần Bá Túc, Trần Đào….là những tấm gương cách mạng tiêu biểu thời kỳ 1930-1931 của vùng đất Cẩm Hòa để khai thác, thu thập những câu chuyện lịch sử, những tài liệu hiện vật đã từng được các cán bộ đảng viên sử dụng trong hoạt động cách mạng thời kỳ 1930-1931 và đã tiếp nhận được một số tư liệu lịch sử và hiện vật gắn liền với quá trình hoạt động của các cụ mà gia đình còn lưu giữ được đến nay.

Kết quả của chuyến công tác đã cho thấy được hướng đi đúng trong phương pháp và biện pháp tiếp cận của cán bộ bảo tàng, nhiều tư liệu và hiện vật đã được sưu tầm, bổ sung cho các bộ sưu tập, phục vụ cho công tác trưng bày, trong đó có nhiều hiện vật giá trị, có tính thẩm mỹ cao, mang nhiều giá trị như mâm đồng, chậu đồng, dao mác, tráp gỗ, đĩa sứ, hộp sắc phong, liềm sắt..... Đây là những hiện vật gắn với hoạt động in ấn, cất dấu tài liệu, nuối dấu cán bộ, vũ khí đấu tranh của nhân dân Cẩm Hòa thời kỳ 1930-1931.

Số hiện vật sưu tầm được tại xã Cẩm Hòa đã góp phần làm phong phú thêm cho kho hiện vật của Bảo tàng và bổ sung thêm cho bộ sưu tập hiện vật của nhân dân huyện Cẩm Xuyên tại Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh và có tác dụng giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay.

Nguyễn Vân Anh - Bảo tàng XVNT