Nhà tưởng niệm các liệt sỹ Xô Viết Nghệ Tĩnh

Nhà tưởng niệm các liệt sỹ Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930-1931) xây dựng trong khuôn viên Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh hoàn thành nhân dịp kỷ niệm 75 năm Xô Viết Nghệ Tĩnh(12/9/1930 – 12/9/2005). Nhà tưởng niệm có diện tích 109,25 m2, gồm 5 gian, mái ngói chồng diêm.

Trong nhà, gian chính đặt bàn thờ các liệt sỹ, xung quanh có 8 bia đá lưu tên của gần 2.000 liệt sỹ ( tỉnh Nghệ An: 1.302 liệt sỹ, tỉnh Hà Tĩnh: 550 liệt sỹ). Bia đá là bảng vàng khắc ghi nhớ công lao của các bậc cách mạng tiền bối.

Nhà tưởng niệm là nơi ghi dấu, lưu giữ tên tuổi của những người đã nêu cao tinh thần đấu tranh bất khuất, kiên cường làm nên Xô Viết Nghệ Tĩnh anh hùng. Máu đào các đồng chí đã thấm khắp mọi làng quê, thôn xóm viết nên trang sử hào hùng, oanh liệt. Những cuộc tàn sát đẫm máu của thực dân Pháp ở Thái Lão( huyện Hưng Nguyên), Cầu Nghèn( huyện Can Lộc), Cầu Bùng (huyện Diễn Châu), Tràng Kè( huyện Yên Thành), Phúc Sơn( huyện Anh Sơn)... làm cho hàng trăm ngàn người chết và bị thương. Máu các chiến sỹ các mạng không những đã đổ trong các cuộc biểu tình, đấu tranh mà còn cả trong các nhà tù ở Vinh, Hà Tĩnh, Kon Tum, Buôn Ma Thuột, Lao Bảo...

Trong những liệt sỹ đã hy sinh anh dũng có cả Uỷ viên TW Đảng như các đồng chí Nguyễn Phong Sắc, Nguyễn Đức Cảnh, Phan Đăng Lưu... Uỷ viên Xứ ủy Trung Kỳ như đồng chí Lê Mao, Lê Viết Thuật, Lê Xuân Đào...; cán bộ Tỉnh uỷ như Nguyễn Đình Mai, , Trần Hữu Thiều, Nguyễn Thiếp... và nhiều cán bộ huyện uỷ khác; thanh niên, tự vệ đi đầu trong các cuộc biểu tình như đồng chí Nguyễn Công Thường, Trần Cảnh Bình, Nguyễn Đôn Nhoãn... Không thể nêu hết những tấm gương cộng sản sáng ngời trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930 – 1931.

Nhà tưởng niệm là nơi dâng hoa, dâng hương tưởng nhớ công ơn của các liệt sỹ. Là nơi bày tỏ lòng biết ơn của con cháu dời sau trước công lao to lớn của ông cha đã hy sinh thân mình để bảo vệ quê hương, đất nước. Trong các dịp lễ lớn, nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước như đồng chí Đỗ Mười, Nguyễn Đức Bình, Phan Văn Khải, ... cùng nhiều đoàn khách quốc tế đã đến thắp hương, trồng cây lưu niệm tại nhà tưởng niệm bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh.

Đây còn là nơi lưu giữ, bảo tồn và thắp sáng ngọn lửa truyền thống, bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ Nghệ Tĩnh nói riêng, tuổi trẻ cả nước nói chung. Vào các ngày truyền thống của thanh niên, lực lượng vũ trang, đã tổ chức lễ rước đuốc truyền thống tại nhà tưởng niệm để tưởng nhớ tới các anh hùng liệt sỹ Xô Viết, họ nguyện quyết tâm học tập, lao động để xây dựng chủ nghĩa xã hội trên quê hương Xô Viết anh hùng.