Kiếm của ông Nguyễn Hữu Sinh - tự vệ đỏ làng Trụ Pháp, Vân Tụ, Yên Thành, Nghệ An

Ông Nguyễn Hữu Sinh, sinh năm 1895, hoạt động cách mạng năm 1930-1931, tại làng Trụ Pháp,Tổng Vân Tụ( nay là xã Mỹ Thành, huyện Yên Thành ,tỉnh Nghệ An).

Năm 1930, phong trào cách mạng ở trong tỉnh phát triển mạnh. Đồng chí Nguyễn Hữu Bình, Đặc phái viên Tỉnh ủy Nghệ An về làng Trụ Pháp bắt liên lạc với Nguyễn Ứng, Nguyễn Ngoạn. Một cuộc họp Được tổ chức tại nhà Nguyễn Ngoạn, gồm có Nguyễn Ngoạn, Nguyễn Thực, Nguyễn Chuyên, Nguyễn Ứng, Lê Điều, Võ Châu...bàn kể hoạch chuấn bị cho cuộc biểu tình ngày 7/11/1930, nhằm biểu dương lực lượng quần chúng, đòi giảm sưu, hoãn thuế, phản đối để quốc phong kiến đàn áp công nhân Vinh Bến Thủy và nông dân Hưng Nguyên...

Nửa đêm ngày 6/11/1930, nhiều gốc Đa dọc đường 38, đường 7, cờ đỏ búa liềm lần đầu tiên xuất hiện. Tiếng Trống, tiếng Mõ vang lên thúc dục rộn rã. Sáng sớm ngày 7/11/1930, quần chúng các làng kéo về địa điểm tập trung đã định đẻ xuất phát. Dọc đường đi quần chúng các làng khác từ các ngã đường kéo ra nhập cuộc ngày càng đông. Đoàn biểu tình do đồng chí Nguyễn Ngoạn, Nguyễn Úy,Nguyễn Thực, Lê Điều, Trần Khắc Thanh lãnh đạo. Tự vệ bắt tên bang tá Đông Yên đi theo đoàn để thị uy. Đoàn biểu tình ở Hạ huyện đi đến Cầu Muống bị lính Lê Dương bắn chết 10 người, nhiều người khác bị thương. Đoàn biểu tính ở Thượng huyện đến Cồn Nhà Vàng bị lính Lê Dương bắn thẳng vào những người đi đầu, ông Ngô Cương, ông Nguyễn Đợt hy sinh và một số người bị thương. Trước sự đàn áp dã man của địch, hai đoàn biểu tình phải giải tán.

Sau cuộc biểu tình ngày 7/11/1930, Tỉnh Ủy Nghệ An quyết định thành lập một tổ chức lãnh đạo cao nhất của huyện để lãnh đạo phong trào cách mạng và xây dựng cơ sở Đảng, cơ sở quần chúng.

Tháng 11/1930, tại nhà thờ họ Nguyễn Công ở làng Trụ Pháp, Ban chấp hành Lâm thời Đảng bộ Đảng Cộng Sản Việt Nam huyện Yên Thành được thành lập, do đồng chí Nguyễn Ứng làm Bí thư.

Cuối tháng 11/1930, Ban chấp hành Nông hội đỏ huyện Yên Thành cũng được ra đời tại nhà thờ họ Nguyễn Công, làng Trụ Pháp, do Phan Xuân Thuyên làm bí thư.

Trong vòng hai tháng , nhờ sự chỉ đạo trực tiếp của Tỉnh ủy và sự hoạt động tích cực của các đồng chí Huyện ủy, các Chi bộ đảng ở làng Trụ Pháp, Ngọc Luật, Đông Yên, Đồng Thống, Quỳ Trạch và Quan Hóa...lần lượt ra đời

Chi bộ làng Trụ Pháp gồm 11 đảng viên, do đồng chí Nguyễn Ngoạn làm Bí thư.

Song song với việc xây dựng cơ sở đảng, các tổ chức quần chúng như: nông hội đỏ, tự vệ đỏ, phụ nữ giải phóng...nhanh chóng được thành lập.

Làng Trụ Pháp là nơi có phong trào đấu tranh mạnh, lực lượng tự vệ đỏ gồm 30 đội viên, trong đó có 3 phụ nữ, do Nguyễn Hữu Sinh làm đội trưởng, Nguyễn Văn Thường làm đội phó. Đội tự vệ được trang bị vũ khí: gậy gộc, giáo mác... có tổ chức luyện tập, Hình thức tập tránh đạn, tập bắt sống với dây và gậy. Địa điểm tập luyện ở Cồn Tịch - Hậu Mỹ.

Đội tự vệ có nhiệm vụ canh gác, bảo vệ cán bộ, bảo vệ các cuộc biểu tình, rải truyền đơn, treo cờ đỏ...

Kiếm là vũ khí của tự vệ Nguyễn Hữu Sinh bảo vệ cán bộ đảng, cơ sở cách mạng, đoàn biểu tình trong những năm 1930-1931. Tiêu biểu cuộc biểu tình của quần chúng ngày 7/2/1931 tại Tràng kè chống lại âm mưu của Tổng đốc Nghệ An tập trung hào lý và nhân dân tổng Vân Tụ để làm lễ phát thẻ quy thuận. Nếu buổi lễ thắng lợi, sẽ truyên truyền về một thủ đoạn mới của chúng, nhằm chống phá phong trào cách mạng ở Nghệ Tĩnh.

Biết trước âm mưu của địch, Huyện ủy Yên Thành chủ trương tổ chức bố trí lực lượng, chuấn bị đấu tranh. Ông Nguyễn Hữu Sinh cùng với đội tự vệ trực tiếp bảo vệ đồng chí Tôn Thị Quế cán bộ Tỉnh ủy Nghệ An diễn thuyết, nhằm vạch rõ âm mưu thủ đoạn của địch.

Sau đó quần chúng kéo về thị uy, cánh cáo tên lý trưởng Nguyễn Tùng( thôn Trịnh Sơn) về tội chống phá cách mạng và bị quần chúng xé nát văn bằng, sổ sách...

Ngày 16/2/1931,đội tự vệ do ông Nguyễn Sinh cầm đầu giải vây cho cán bộ đảng đang bị địch vây bắt.

Ngày 21/2/1931 đội tự vệ lại kéo đến trừng trị tên Lê Thiện ở Ngọc Luật bảo vệ hai đồng chí Lương và Sinh cán bộ Tài chính của Tỉnh ủy và những cuộc đấu tranh giành lại ruộng đất công chia cho dân cày.

Đến giữa tháng 6/1931, địch tập trung lực lượng khủng bố phong trào rất dã man. Chúng bắn xả vào đoàn biểu tình, đón đường bắt giam các lý trưởng có cảm tình với cách mạng, bắt bớ cán bộ, đảng viên. Cơ quan Huyện ủy từ Giáp Nây(Trụ Pháp) phải dời về làng Ngọc Luật, ông Nguyễn Hữu Sinh bị bắt cùng với Nguyễn Ngoạn, Nguyễn Ứng, Nguyễn Úy, Nguyễn Bá Du... giam tại đồn Trụ Pháp,do không có chứng cứ buộc tội chúng đành phải trả tự do cho Nguyễn Hữu Sinh .

Nay ông Nguyễn Hữu Sinh vì tuổi già sức yếu đã qua đời. Gia đình còn lưu giữ được Lưỡi Kiếm một thời ông Sinh dùng làm vũ khí bảo vệ đảng, bảo vệ cách mạng năm 1930-1931. Gia đình giao lại cho Bảo Tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh.