Kéo Xanh Ca tơ của công nhân Nguyễn Xuân Ái

Với ý đồ khai thác thuộc địa làm giàu cho chính quốc. Ngay từ năm 1900, thực dân Pháp đã ra sức cướp đất ở miền Tây Nghệ An để lập nên các đồn điền, hầm mỏ. Chúng trồng cà phê, cao su, khai thác than, khoáng sản, kim loại quý…Cuộc sống của những người phu làm việc trong những đồn điền, hầm mỏ vô cùng cực khổ. Chiếc kéo Xanh ca tơ dùng để cắt ngọn, tỉa cành cà phê tại đồn điền Phủ Quỳ của ông Nguyễn Xuân Ái đã cho chúng ta thấy đời sống khổ cực, bần cùng của những người phu đồn điền.

Ông Nguyễn Xuân Ái sinh năm 1903, Đảng viên 1930-1931 quê ở Diễn Hải -Diễn Châu- Nghệ An. Trong phong trào cách mạng Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1930-1931, ông Nguyễn Xuân Ái đã tích cực tham gia vào các cuộc đấu tranh, biểu tình của địa phương, ông được các đồng chí Nho Ước, Hoàng Đô giáo dục và kết nạp vào Đảng. Ngày 7/11/1930 nhân kỷ niệm 13 năm ngày Cách Mạng Tháng Mười Nga, hàng ngàn nhân dân toàn phủ Diễn Châu đã tổ chức một cuộc biểu tình với quy mô lớn. Ông Nguyễn Xuân Ái là một trong những người đi đầu đoàn biểu tình. Thực dân pháp đã đàn áp dã man làm 38 người chết và nhiều người bị thương, sau cuộc biểu tình này ông đã bị bắt giam tại nhà lao Phủ Diễn 3 tháng. Để tránh sự theo dõi gắt gao của địch và có thể kiếm thêm công ăn việc làm, đầu năm 1932 ông đã lên làm công nhân tại đồn điền Phủ Quỳ - Nghĩa Đàn. Chiếc kéo Xanh ca tơ này là dụng cụ lao động của ông (đến mùa chăm sóc cà phê bọn chủ phát cho công nhân mỗi người một chiếc kéo, hết vụ bọn chúng thu lại). Ban ngày công nhân phải làm việc quần quật từ 12-16 giờ với đồng lương rẻ mạt, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Tối về họ nằm trên sạp mía hay ở trong những túp lều tranh lụp xụp, xiêu vẹo, ở tập thể theo kiểu quần hôn, bất kể trai gái có gia đình hay chưa có gia đình đều ở chung với nhau. Không có quần áo mặc, công nhân phải lấy bì gai đựng cà phê làm quần áo che thân. Thức ăn mỗi bữa từ 1-2 con mắm bằng ngón tay đã lên dòi. Ăn đói, mặc rét, sinh hoạt không có vệ sinh nên công nhân thường mắc bệnh sâu quảng. Ăn, ở, sinh hoạt đã khổ cộng với thủ đoạn bóc lột của chủ đồn điền như đến kỳ trả lương chúng tổ chức sòng bạc tại chỗ và cho công nhân vay tiền nặng lãi. Bọn chủ còn mua cá mắm về bán gấp ba lần ở chợ cho công nhân .

Bài thơ sau đã nói lên nỗi khổ cực của phu đồn điền:

                      Người công nhân cực khổ biết là bao
                      Nhớ bạn xưa nước mắt tuôn trào
                     Căm giận lũ sói lang kia hút máu
                      Làm quần quật mà đói cơm rách áo 
                      Nhưng than ôi chết không chiếu không hòm
                      Bị đánh luôn nên thân thể gầy còm
                      Khi đau ốm đuổi ra thành hành khất

Thấy rõ được sự áp bức, bóc lột bất công của bọn chủ đối với công nhân, thấu hiểu nỗi khổ cực của giới mình. ông Nguyễn Xuân Ái đã vận động anh em công nhân thành lập 4 tổ tương trợ giúp đỡ nhau trong khó khăn, hoạn nạn. Dần dần, công nhân đã giác ngộ, biết đoàn kết với nhau. Nhiều cuộc đấu tranh đình công đòi quyền lợi diễn ra có kết quả, buộc bọn chủ phải tăng lương, giảm giờ làm cho anh em công nhân. Cách mạng Tháng Tám thành công, tháng 10 năm 1945, ông Nguyễn Xuân Ái đã đứng ra thành lập chi bộ Đảng và công tác liên tục tại nông trường Đông Hiếu, Nghĩa Đàn. Chiếc kéo Xanh ca tơ này ông đã sử dụng từ năm 1930-1945. Đây cũng là một trong những dụng cụ lao động của anh em công nhân làm việc tại đồn điền Phủ Quỳ.