Hiện vật của gia đình cụ La Văn Mây ở Môn Sơn - Con Cuông

Con Cuông là một huyện miền núi cao, cách thành phố Vinh gần 130km. Tại đây có một địa chỉ đỏ, đó là di tich cây đa Cồn Chùa và nhà cụ Vi Văn Khang - nơi thành lập chi bộ Đảng Môn Sơn – niềm tự hào của nhân dân các dân tộc ở miền Tây xứ Nghệ.

Năm 1931, khi phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh ở miền xuôi bị địch khủng bố, Tỉnh ủy Nghệ An đã cử đồng chí Lê Xuân Đào lên xây dựng cơ sở Đảng ở Môn Sơn – một vùng dân tộc ít người, gần biên giới Việt Lào. Trong vai người buôn gỗ, các đồng chí Lê Xuân Đào, Nguyễn Hữu Bình, Lê Mạnh Duyệt vào bản Thái Hòa bắt liên lạc với những người có tư tưởng tiến bộ như: Vi Văn Khang, Vi Văn Lâm, Vi Văn Quý, Vi Văn Hanh…Đến tháng 4/1931, chi bộ Đảng xã Môn Sơn được thành lập gồm 6 đảng viên do đồng chí Vi Văn Khang làm bí thư. Chi bộ đã giao cho Vi Văn Lâm, Vi Văn Hanh phụ trách in ấn tài liệu cho Đảng và tuyên truyền vận động quần chúng tham gia cách mạng. Tháng 8/1931, Chi bộ đã xây dựng được 12 tổ chức quần chúng có cảm tình với cách mạng … Ông La Văn Mày cũng tham gia trong đội Tự vệ đỏ ở bản Thái Sơn và được chi bộ Đảng giao nhiệm vụ canh giữ bảo vệ các cuộc họp do đồng chí Lê Xuân Đào chỉ đạo ở các gia đình Vi Văn Khang, Vi Văn Lâm.

Dưới sự chỉ đạo của đồng chí Lê Xuân Đào, chi bộ Đảng xã Môn Sơn đã tổ chức in tài liệu truyền đơn ở hòn đá Chụm, Khe Bẩm, người in là Vi Văn Lâm, Vi Văn Quý. Ông La Văn Mày đã canh gác cho các đồng chí in truyền đơn. Truyền đơn in xong nhiều khi chưa kịp đi rải trong bản làng, các đồng chí phải cất dấu ở Đền Chố và trong các gia đình. Ông La Văn Mày đã đem từng tập truyền đơn về nhà đưa cho vợ cất dấu vào dưới đáy chiếc Cà bèm, phía trên để quần áo và trang sức của phụ nữ. Chiếc cà bèm là vật thiêng trong nhà dùng cất đồ nữ trang cho con gái Thái mà không ai có quyền mở ra khi chưa có ý kiến của chủ nhân. Lợi dụng phong tục đặc biệt này, gia đình ông đã cất dấu an toàn tài liệu cho Đảng.

Trong thời kỳ hoạt động cách mạng, ông thường đem theo cái mủng đựng ngô, thóc giống vào nương rẫy để qua các bản làng tuyên truyền vận động nhân dân tham gia các tổ chức quần chúng cách mạng.

Cà bèm, mủng, nỏ là những kỷ vật đã gắn bó với ông La Văn Mày trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, được con trai ông là La Đình Thám cất giữ cẩn thận. Năm 1998, Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh đến sưu tầm hiện vật tại huyện Con Cuông. Hiểu được giá trị lịch sử của các hiện vật trên, ông La Đình Thám đã trao lại cho Bảo tàng đưa về trưng bày phục vụ khách tham quan.