Giới thiệu cuốn "Hồ Tùng Mậu - lịch sử và thời đại "

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đồng chí Hồ Tùng Mậu là một trong những người cộng sản tiền bối, được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc dìu dắt, đào tạo và đã góp phần to lớn trong sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và nhân dân ta. Đối với mảnh đất Hồng Lam, tên tuổi Hồ Tùng Mậu là niềm tự hào của quê hương.

Với đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, nhân dịp kỉ niệm 100 năm ngày sinh Hồ Tùng Mậu (15/6/1896-15/6/1996) được sự đồng ý của Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh; sự giúp đỡ của Trung tâm Khoa học Xã Hội và Nhân văn Quốc gia, Thanh tra Nhà nước, Bộ Văn hóa - Thông tin, Sở Văn hóa - Thông tin, Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh phối hợp với Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện Quỳnh Lưu tổ chức Tọa đàm khoa học về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Hồ Tùng Mậu.

Tập hợp những tham luận tiêu biểu của các nhà nghiên cứu, các đồng chí lãnh đạo trong tỉnh...Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh cho ra mắt bạn đọc ấn phẩm “Hồ Tùng Mậu - lịch sử và thời đại” vào tháng 5/1997.

Trong tập Kỉ yếu, ngoài lời Đề dẫn của đồng chí Hồ Hữu Thới (nguyên Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin Nghệ An), bài phát biểu của đồng chí Hồ Anh Dũng (cháu cụ Hồ Tùng Mậu) và bài tổng kết Tọa đàm của đồng chí Nguyễn Thị Han (Nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An), bạn đọc sẽ lần lượt được tìm hiểu về thân thế và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu qua rất nhiều nghiên cứu của các giáo sư, nhà khoa học Trung ương và địa phương. Tất cả những tham luận này đều khẳng định giá trị lịch sử, nhân văn trong sự nghiệp và đạo đức cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu: Nhà yêu nước, nhà cách mạng với những phẩm chất cao đẹp giản dị. khiêm tốn, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Hồ Tùng Mậu luôn xứng đáng với sự kính yêu, lòng ngưỡng mộ của bạn bè, đồng chí và con cháu.

Bài viết của PGS-PTS Đức Vượng, Mạch Quang Thắng giúp bạn đọc cái nhìn chân thực về “Một nhà yêu nước và cách mạng” hay “Một danh nhân”. Ở mỗi thời điểm lịch sử, Hồ Tùng Mậu là một con người khai phá, gánh vác để dựng nghiệp. Ở lĩnh vực nào, ông cũng để lại dấu ấn của người lãnh đạo sắc sảo, tài năng, thông nhất cao độ giữa ý chí và hành động, giữa tư tưởng và thực tế. Nét phẩm chất nổi bật nhất của Hồ Tùng Mậu là: biết hy sinh quyền lợi cá nhân, vì nghĩa nước mà coi nhẹ tình nhà; càng gian khó lại càng bản lĩnh; nghiêm khắc nhưng lại bao dung; khảng khái, bộc trực nhưng cũng đằm thắm đầy tình yêu thương con người, ẩn bên trong là một tâm hồn trong trẻo và giàu cảm xúc. Vậy vì sao dân tộc Việt Nam và mảnh đất núi Hồng – sông Lam lại có được người con như vậy? Câu hỏi đó sẽ được trả lời qua báo cáo của các cán bộ Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh: chính truyền thống quê hương, dòng họ, gia tộc đã vun đắp cho Hồ Tùng Mậu và ý chí rèn luyện của bản thân ông. Hồ Tùng Mậu với thời đại của mình, ông đã tổng hòa được tất cả các mối quan hệ đó.

Công lao của đồng chí Hồ Tùng Mậu trong cuộc vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đã được phân tích khá rõ nét trong hai tham luận của PTS Trần Đức Cường và nhà nghiên cứu Bùi Ngọc Tam; mối quan hệ đặc biệt giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và đồng chí Hồ Tùng Mậu qua báo cáo của Hồ Sỹ Bằng và Trần Minh Siêu. Hơn 30 năm (1920-1951) hoạt động cách mạng, thì 15 năm Hồ Tùng Mậu bị thực dân Pháp đày ải trong lao tù, 12 năm còn lại đồng chí được công tác, cống hiến dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tuy thời gian ngắn ngủi nhưng Hồ Tùng Mậu là người mẫn cán, tiếp thu sâu sắc những điều Chủ tịch Hồ Chí Minh truyền dạy. Đồng chí đã sống, chiến đấu theo gương sáng của Người và được nhân dân gọi bằng cái tên rất bình dị “Cụ Hồ Em”.

Phần cuối tập Kỉ yếu độc giả sẽ được tìm hiểu về những người con ưu tú của mảnh đất mà đồng chí Hồ Tùng Mậu sinh ra như: “Tiểu Trưng” Trần Thị Trâm, Hồ Ngọc Lãm, Hồ Bá Kiện, Hồ Mỹ Xuyên. Họ là những tấm gương sáng ngời về tinh thần yêu nước đã cống hiến trọn đời mình cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc suốt từ cuối thế kỉ XIX đến gần nửa đầu thế kỉ XX, liên tục từ phong trào Văn Thân - Cần Vương đến Duy Tân – Đông Du (1905-1924) của Phan Bội Châu và phong trào cách mạng (1925-1943).