Đài gỗ - hiện vật của đồng chí Trần Phú

Đồng chí Trần Phú quê ở xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1904, Trần Phú cất tiếng khóc chào đời tại huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên, nơi thân phụ đang làm giáo thụ. Lên 6 tuổi, Trần Phú mồ côi cả cha lẫn mẹ, phải sống trong những năm tháng gian khổ để học tập.

Năm 1922, sau khi đỗ đầu kỳ thi thành chung trường Quốc học Huế, Trần Phú về làm nghề dạy học tại trường tiểu học Cao Xuân Dục – thành phố Vinh. Trần Phú nổi tiền là một giáo viên dạy giỏi, giàu lòng thương yêu học sinh và có khả năng đoàn kết bạn bè đồng nghiệp. Từ năm 1923 phong trào đấu tranh của công nhân Vinh - Bến Thủy bắt đầu phát triển mạnh. Sống những ngày sôi động đó, lại sớm được được đọc tờ báo “Người cùng khổ” của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, Trần Phú càng hăng hái tham gia những hoạt động yêu nước. Anh đã thôi nghề dạy học để bước vào con đường hoạt động cách mạng.

Trong thời gian dạy học ở Vinh, đồng chí Trần Phú thường về chơi làng Tùng Ảnh, đi lại thăm hỏi bà con họ hàng. Mỗi lần về quê, Trần Phú ở trong nhà người mợ họ là bà Phan Thị Hai. Chiếc đài gỗ này đã được Trần Phú dùng làm vật kê đèn dầu để đọc sách báo và ngồi trò chuyện với bà con họ hàng, với các bạn thanh niên trong vùng. Có lần đứng trên đồi Tùng Lĩnh, đồng chí đã thổ lộ tấm lòng của mình với bạn bè rằng: “Uớc gì sau này khi góp sức chung cho sự nghiệp lớn, mình lại về đây chung sống với bà con làng xóm”.

Năm 1925, Trần Phú là một trong những người sáng lập ra tổ chức Hội Phục Việt, tham gia lãnh đạo các phong trào như: Lấy chữ ký đồi thực dân Pháp trả tự do cho cụ Phan Bội Châu, tổ chức lễ truy điệu cho cụ Phan Chu Trinh, mở lớp dạy chữ quốc ngữ v.v. Tháng 7-1926, Hội Hưng Nam đã cử đồng chí sang Quảng Châu- Trung Quốc để bàn việc hợp nhất giữa Hội Hưng Nam với tổ chức Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội.

Đầu năm 1927, Trần Phú trở về Vinh công tác và đã tranh thủ về thăm quê hương Tùng Ảnh. Đây cũng là lần cuối cùng đồng chí sử dụng chiếc đài gỗ này để kê đèn tiếp bạn bè, bà con họ hàng. Giữa năm 1927, Trần Phú được cử sang học tại trường đại học Phương Đông ở Liên Xô. Sau khi tốt nghiệp, đồng chí về nước và tham gia hoạt động cùng Ban chấp hành lâm thời của Trung ương Đảng.

Tháng 10 năm 1930, đồng chí Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng, sau đó vào Sài Gòn tiếp tục hoạt động cách mạng. Giữa lúc phong trào cách mạng đang lên, bọn mật thám dò la được hành động của đồng chí Trần Phú nên đã bủa vây bắt đồng chí vào ngày 18-4-1931. Sau một thời gian bị tra tấn dã man, ngày 6-9-1931, đồng chí đã anh dũng hy sinh. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Trần Phú là tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, trung thành với lý tưởng cách mạng, chí khí kiên cường, tinh thần lạc quan vào thắng lợi cuối cùng của người chiến sĩ cộng sản.
Chiếc đài gỗ là vật kỷ niệm duy nhất của đồng chí Trần Phú đối với bạn bè, bà con hàng xóm ở quê hương.