Thứ ba - 19/12/2017  
NỘI DUNG
Giới thiệu
Tin tức - Sự kiện
Hệ thống trưng bày
Hệ thống di tích
Nghiên cứu khoa học
Hoạt động nghiệp vụ khác
Hồ sơ chiến sỹ cách mạng
Nhân vật Xô Viết Nghệ Tĩnh
Thư viện, hồ sơ hiện vật
Cảm tưởng và trao đổi
Liên kết Website
Thủ tướng Phạm Văn Đồng thăm Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1964
Đài tưởng niệm các Chiến sỹ Xô Viết đã hy sinh trong cuộc đấu tranh ngày 7-11-1930 tại ngã ba Nghèn, Can Lộc, Hà Tĩnh
Đài tưởng niệm các chiến sỹ yêu nước và cách mạng bị giam cầm tại nhà lao Vinh
THÔNG TIN WEBSITE
Lượt truy cập : 3355464
Hôm nay : 503
Nhân vật Xô Viết Nghệ Tĩnh
Võ Trọng Cánh (1887-1931)

Đồng chí Võ Trọng Cánh sinh năm 1887 tại làng Phù Xá, xã Phù Long (nay là xã Hưng Xá, huyện Hưng Nguyên), trong một gia đình có truyền thống yêu nước, chống Pháp nổi tiếng.

Ông nội của Võ Trọng Cánh là Võ Trọng Ái đậu tú tài Hán học khoa thi Quý Dậu (1873). Cụ thân sinh là Võ Trọng Doãn thông minh, học hành đỗ đạt nhưng không ra làm quan. Tiếp nối truyền thống của gia đình, Võ Trọng Cánh được tiếp thu những tư tưởng tiến bộ, có tinh thần yêu nước và sớm tham gia vào các tổ chức yêu nước tại quê nhà. Năm 1918, Võ Trọng Cánh được ông chú Võ Trọng Đài đưa sang Xiêm gia nhập Trại Cày của Đặng Thúc Hứa và cho đi học tập. Sau đó ông được giao nhiệm vụ trở lại quê nhà đón bà Đặng Quỳnh Anh lánh sang Xiêm và tiếp tục đưa những lớp thanh niên khác xuất dương. Sau khi đưa bà Đặng Quỳnh Anh sang Xiêm, trở về quê nhà ông bị lính phủ bắt về huyện giam giữ, tra hỏi gần một năm trời, do không đủ chứng cứ, chúng buộc phải trả tự do cho ông.

Đầu năm 1924, sau một thời gian chuẩn bị công phu, hai anh em Võ Trọng Cánh, Võ Trọng Ân đã tổ chức được một chuyến xuất dương gồm nhiều thanh niên ưu tú như Lê Huy Doãn (Lê Hồng Phong), Phạm Thành Khôi (Phạm Hồng Thái), Lê Văn Nghiệp (Lê Thiết Hùng)….sang Xiêm.

Giữa năm 1926, Võ Trọng Ân bị bắt và con đường xuất dương thực sự bị chấm dứt vào đầu năm 1927 khi mà Võ Trọng Cánh bị một tên họ Nguyễn, người xã Nam Lâm, Nam Đàn tố cáo. Y đã khai báo Võ Trọng Cánh nhiều lần chiêu mộ, dẫn đường những người xuất dương bất hợp pháp. Lính Pháp đã bất ngờ bao vây làng Phù Xá, lục soát nhà Võ Trọng Cánh. Tìm thấy một bức thư tay bí mật của Nguyễn Bá Hiệp quê xã Nam Thanh, Nam Đàn đang học trường Võ bị Hoàng Phố gửi cho đồng chí, thế là chúng bắt giam đồng chí. Thời gian này, chính quyền Pháp còn phối hợp với nhà đương cục Xiêm phá vỡ một số cơ sở cách mạng của người Việt Nam ở Thái Lan. Trong số người bị bắt do không chịu nổi đòn tra tấn đã có người khai một số lần Võ Trọng Cánh dẫn người qua Trại Cày. Với hai chứng cứ trên, tòa án Pháp kết án đồng chí 3 năm tù khổ sai với tội danh: tổ chức vận động đưa thanh niên sang học ở Xiêm nhằm chống lại nhà nước bảo hộ.

Tháng 3/ 1930, khi đang ở tù, Võ Trọng Cánh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Ở trong tù, đồng chí đã vận động thuyết phục và giác ngộ những người binh lính. Cai tù đã cho đồng chí làm công việc chăm sóc hai con ngựa của Tổng đốc An - Tĩnh. Nhờ đó mà đồng chí có điều kiện liên lạc với bên ngoài.

Giữa năm 1930, đúng lúc Võ Trọng Cánh mãn hạn tù 3 năm khổ sai được trở về quê hương Hưng Nguyên, cả nước ta đang diễn ra cao trào đấu tranh chống thực dân, phong kiến rất sôi nổi và mạnh mẽ. Về quê, Võ Trọng Cánh đã tham gia tích cực các hoạt động các hoạt động đấu tranh biểu tình do Đảng lãnh đạo, đồng thời được cử vào Cấp ủy của Chi bộ Phù Xá thành lập tháng 5-1930. Chi bộ này gồm có 8 người thì có 4 người họ Võ. Võ Trọng Cánh được phân công phụ trách, tài chính, cứu tế.

Nhận nhiệm vụ đó, đồng chí đã bàn với vợ là Nguyễn Thị Kính bán đi hai sào ruộng để lấy tiền mua dụng cụ, giấy, mực in truyền đơn. Thời gian trước đó cùng với chồng, bà Kính đã từng nuôi cơm hàng tháng cho Ngô Tuân, Hồ Tùng Mậu, lê Hồng Sơn, Lê Hồng Phong, Phạm Hồng Thái….để chờ ngày xuất dương sang Trại Cày.

Cuối năm 1930 tri phủ Hưng Nguyên ra sức đàn áp phong trào cách mạng ở đây, một hệ thống đồn bốt được dựng lên khắp các làng xã, Võ Trọng Cánh được bọn chúng xếp vào một trong những phần tử nguy hiểm, chúng treo ảnh đồng chí khắp nơi và treo thưởng cho ai bắt được ông.

Từ tháng 2 đến tháng 4-1931, Phủ ủy Hưng Nguyên phát động nông dân vay thóc gạo, tiền bạc của các phú hữu để kịp thời cứu đói. Đồng chí Võ Trọng Cánh hăng hái chỉ huy các cuộc đấu tranh và đã kịp thời chống đói, giúp đỡ những người bị nạn. Do vũ khí thô sơ, lính đồn kéo về ngày một đông, cuộc đấu tranh cuối cùng đã thất bại, đồng chí Võ Trọng Cánh bị địch bắt và bị chúng đánh cho gãy tay. Tại nhà lao Vinh, bị tra tấn dã man nhưng đồng chí vẫn kiên quyết giũ vững chí khí, chửi thẳng vào mặt kẻ thù: “Chúng tao tổ chức ra Đảng để hoạt động cho dân, không phải để khai cho chúng mày”.. Cuối cùng chúng ghép Võ Trọng Cánh vào mức án tử hình và đưa về hành quyết ở quê nhà. Ngày 2-4-1931 chúng đưa đồng chí về hành quyết tại làng Phúc Xá, trước giờ phút hy sinh đồng chí ngẩng đầu nói dõng dạc: “Tao không có gì phải khai cả, các đồng chí của tao, đồng bào của tao đánh đổ bọn cướp nước và tay sai bán nước là tất nhiên. Tao không thèm cầu xin mạng sống với bọn mày. Ngực tao đây, cứ bắn!”

Võ Trọng Cánh hy sinh khi còn rất trẻ khi chỉ mới 43 tuổi nhưng tấm gương của đồng chí mãi sáng ngời trong trang lịch sử quê hương Hưng Nguyên Xô Viết anh hùng. Để ghi nhớ công lao của đồng chí, hiện nay đảng bộ cơ quan Khối Dân chính huyện Hưng Nguyên mang tên Đảng bộ Võ Trọng Cánh.


»  Vai trò công nhân Vinh - Bến Thủy trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh
»  Khí tiết của những nữ tù chính trị tại Nhà lao Vinh
»  Hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại Quảng Châu và việc đào tạo thanh niên Nghệ Tĩnh xuất dương
»  Một số tư liệu của mật thám Pháp về đồng chí Nguyễn Sỹ Sách hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh
»  Nguyễn Sỹ Sách – Người con ưu tú của quê hương Thanh Chương – Nhà cách mạng tiền bối tài ba
»  Họ Đặng xã Thanh Xuân, Thanh Chương với truyền thống yêu nước và cách mạng
»  Đồng chí Nguyễn Văn Vân (1920-1972)
»  Hồ Mỹ Xuyên (1920 – 1948)
»  Nguyễn Thị Nhã (1911- 1992)
»  Nguyễn Thị Quang Thái (1915-1944)
»  Nguyễn Đình Sòng ( 1911-1954)
»  Đồng chí Nguyễn Côn
»  Đồng chí Nguyễn Thế Lâm ( 1904-1978)
»  Nguyễn Xuân Linh (1909-1988)
»  Nguyễn Sỹ Quế ( 1913 - 1995 )
»  Nguyễn Trương Khoát (1913-2008)
»  Phan Hữu Khiêm (1905 – 1984)
»  Nguyễn Xuân Thành (1912 – 2005)
»  Ngô Minh Loan (1915 - 2001)
»  Võ Thúc Đồng (1914-2007)
»  Nguyễn Phúc ( 1904 - 1987)
»  Trần Hữu Quán ( 1909 - 1989 )
»  Nguyễn Đức Mậu (1905-1932)
»  Nguyễn Thị Nhuận (1910 – 2006)
»  Đồng chí Chu Văn Biên (1912-2006)
»  Nguyễn Tất Thắng (1912-2004)
»  Nguyễn Hữu Bình (1900-1972)
»  Đồng chí Nguyễn Văn Thân (1912-1952)
»  Đồng chí Nguyễn Kiệm (1916-1951)
»  Hoàng Trần Thâm (1909 - 1931)
»  Hoàng Trần Siêu (1870 - 1949)
»  Đại tướng Chu Huy Mân (1913-2013)
»  Nguyễn Thị Thiu (1907- 1992)
»  Bùi Khắc Thựu (1914- 1941)
»  HỒ THỊ NHUNG ( 1909- 1990 )
»  Trần Đình San (1907-1974)
»  Vi Văn Khang (1900 – 1978)
»  Nguyễn Thị Phúc ( 1911 – 1941)
»  Đồng chí Trần Cảnh Bình
»  Nguyễn Thị Duệ ( 1910- 1952 ) Bí danh: Vỵ, Thanh, Sửu
»  Nguyễn Ngô Dật (1890- 1932) . Bí danh Đầu Xứ Dật, Thuỷ
»  Trần Thị Liên(1910- 1991) Bí danh: Sơn, Tuyết
»  Phan Thái Ất (1894-1967)
»  Đặng Chánh Kỷ (1890 - 1931)
»  Hoàng Văn Tâm (1910-1932)
»  Nguyễn Thị Nình (1901-1944)
»  Tôn Gia Chung( 1909-1979)
»  Đặng Thai Mai(1902-1984)
»  Nguyễn Viết Lục (1907-1935) Bí danh: Trần Văn Nghệ, Trạch
»  Hoàng Trọng Trì(1887-1938) Bí danh: Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh ký "Lời tựa" cho Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1964
Chủ tịch Trường Chinh trồng cây lưu niệm tại Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1985
Toạ đàm khoa học về nhà lao Vinh
Mô hình một góc Nhà lao Vinh
 

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ BẢO TÀNG XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH

Cơ quan chủ quản: Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An
Đơn vị quản lý: Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh
Chịu trách nhiệm: Ông Cao Văn Xích - Giám đốc Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh
Địa chỉ: số 10, đường Đào Tấn, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Điện thoại: (02383) 580 028 / Email: website @ btxvnt . org . vn
Thiết kế: Trung tâm Công nghệ thông tin Nghệ An