Thứ bảy - 21/10/2017  
NỘI DUNG
Giới thiệu
Tin tức - Sự kiện
Hệ thống trưng bày
Hệ thống di tích
Nghiên cứu khoa học
Hoạt động nghiệp vụ khác
Hồ sơ chiến sỹ cách mạng
Nhân vật Xô Viết Nghệ Tĩnh
Thư viện, hồ sơ hiện vật
Cảm tưởng và trao đổi
Liên kết Website
THÔNG TIN WEBSITE
Lượt truy cập : 3323773
Hôm nay : 420
Thư viện, hồ sơ hiện vật
Đĩa sứ, Chén sứ-đồ dùng nuôi dưỡng của gia đình ông Nguyễn Chận, xã Đức Phong, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi
BTXV: 14:07-13/03/2015

Ông Nguyễn Chận, sinh năm 1906, làng Trà Ninh, tổng Ca Đức, phủ Mộ Đức (nay thuộc xã Đức Phong, huyện Mộ Đức), tỉnh Quảng Ngãi, là đảng viên Đảng Cộng Sản Việt Nam năm 1930.

Xã Đức Phong, huyện Mộ Đức trước năm 1930 gồm có 2 làng: Quýt Lâm và Trà Ninh, thuộc tổng Ca Đức, phủ Mộ Đức. Người dân nơi đây rất chịu thương, chịu khó, cần cù lao động nhưng đều phải chịu cảnh áp bức bóc lột của thực dân Pháp và phong kiến. Ngay từ những ngày đầu nhân dân đã không cam chịu sự bóc lột của cường hào ác bá và ngoại bang, họ sớm giác ngộ và vùng lên đấu tranh đòi lại lợi quyền tự do, dân sinh, dân chủ. Lúc bẩy giờ ở Làng Trà Ninh có 2 ông: Nguyễn Quang Dư và Nguyễn Phong thi đỗ Tú tài không ra làm quan, về làng dạy học, vận động nhân dân mở mang trường học, kêu gọi xóa bỏ các hủ tục mê tín dị đoan, tham gia phong trào kháng thuế, cự sưu…Nhất là tầng lớp trí thức, thanh niên học sinh đã sớm tiếp xúc với trào lưu tư tưởng mới. Từ đó ở Quýt Lâm, Trà Ninh đã xuất hiện những người tích cực, tiên tiến sớm gia nhập tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên như: Nguyễn Tín, Bùi Hiến, Nguyễn Thiệu, Phan Cẩn, Phạm Thị Phối, Nguyễn Cân…tuyên truyền giác ngộ nhân dân, khơi dậy lòng yêu nước, căm thù giặc.

Giữa năm 1927, tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên huyện Mộ Đức được thành lập gồm 14 thành viên, do Lê Trọng Kha (người xã Đức Hòa) làm Bí thư. Dưới sự lãnh đạo của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên huyện Mộ Đức, phong trào quần chúng được khơi dậy và phát triển nhanh chóng.

Tháng 7-1929, hội nghị Tỉnh bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội Tỉnh Quảng Ngãi được tổ chức trên núi Xương Rồng (Đức Phổ) thống nhất thành lập tổ chức “Dự bị Cộng sản”, do Nguyễn Nghiêm chủ trì gồm : Trương Quang Trọng, Phạm Viết My, Đặng Tòng (Sơn tịnh), Hồ Độ, Lê Trọng Kha ( Mộ Đức). Tổ chức “Dự bị cộng sản” có nhiệm vụ vận động, xúc tiến việc thành lập Đảng bộ Cộng sản tỉnh Quảng Ngãi và các cơ sở ở huyện.

Ngày 3-2-1930, Đảng Cộng sản Việt nam ra đời.
Tháng 3 năm 1930, Tỉnh ủy Lâm thời tỉnh Quảng Ngãi được thành lập có 5 thành viên gồm: Nguyễn Nghiêm, Phạm Viết My, Nguyễn Tín, Trần Thị Hiệp và Trần Hàm, do Nguyễn Nghiêm làm Bí thư. Sau đó tổ chức phân công Trần Tín, Trần Thị Hiệp, và Trần Hàm về thành lập Huyện ủy Lâm thời huyện Mộ Đức.

Tháng 4-1930, Chi bộ Cộng sản Ghép đầu tiên của huyện Mộ Đức được thành lập tại nhà ông Trần Hàm ( xã Đức Tân), gồm: Nguyễn Tín, Trần Huy, Hồ Hồng, Trần Quang Phục, Huỳnh Thị Tuyết, Phan Cẩn, Trần Thị Hiệp, do Nguyễn Tín làm Bí thư. Chi bộ Ghép đã đưa ra chủ trương xây dựng và phát triển thêm đảng viên mới, lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống cường hào gian ác.

Từ tháng 5 đến tháng 8 năm 1930, Chi bộ Ghép đã đẩy mạnh cuộc vận động phát triển Đảng ở khắp các làng. xã Đức Phong có 4 Chi bộ: Thạch Thang; Quýt Lâm; Châu Me và Văn Hà. Chi bộ Thạch Thang gồm: Nguyễn Chận, Bùi Hiển, Nguyễn Tường, Bùi Ân, Phạm Cẩn, do Bùi Hiển làm Bí thư. Sau khi các Chi bộ ra đời, các tổ chức quần chúng như: Công hội đỏ, Tự vệ đỏ, Phụ nữ, Thanh niên cộng sản đoàn, Cứu tế đỏ…lần lượt được thành lập. Ông Nguyễn Chận với nhiệm vụ làm công tác tuyên truyền, liên lạc, chuyển tài liệu, truyền đơn đi đến các xã lân cận. Mỗi khi nhận nhiệm vụ, ông Chận thường mang theo cái cào sắt cải trang như người đi làm ruộng về nên không bị nghi ngờ. Nhà ông cũng là nơi liên lạc của các đồng chí cấp trên về chỉ đạo phong trào đấu tranh ở Mộ Đức. Những ngày tổ chức đấu tranh kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động (1/5/1930) và ngày 8/10/1930, để hỗ trợ, hưởng ứng cuộc biểu tình của quần chúng huyện Đức Phổ, ủng hộ phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Nhà ông Nguyễn Chận có các đồng chí Trần Thị Hiệp (Tỉnh ủy viên), Nguyễn Tín (Bí thư Huyện ủy), Bùi Hiến (Bí thư Chi bộ), Phan Cẩn…thường lui tới trao đổi công việc với ông, được gia đình nuôi dấu rất chu đáo. Mẹ ông Chận dùng bát, đĩa dọn cơm ăn, nậm rượu, chén uống nước là đồ dùng của gia đình phục vụ các đồng chí mỗi khi về đây bàn công việc, chỉ đạo các cuộc đấu tranh, tổ chức treo cờ đỏ và rải truyền đơn...Ông Nguyễn Chận, ông Phạm Hà, Nguyễn Cân, được phân công treo cờ ở đình làng, miếu Thành Hoàng, ông Phan Ngắn, treo cờ ở Hào Sâu; ông Thạch Túy treo cờ ở Ngã ba bà Ấm Một (Lâm Hạ). Chấp hành chủ trương của Huyện ủy, Chi bộ Quýt Lâm và Trà Ninh triển khai kế hoạch vận động nhân dân cùng tham gia cuộc đấu tranh với nhân dân huyện Đức Phổ, ủng hộ phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, đòi quyền dân sinh dân chủ…;đồng thời giao nhiệm vụ cho các ông Nguyễn Chận, Phạm Cẩn, Bùi Ân, Trịnh Tạ phát động nhân dân lập “Đội phòng triệt”, đắp ụ đất, đá, chặt cây cối chắn ngang đường dọc Quốc lộ 1, đoạn đường Thi Phổ - Thạch Trụ và Thạch Trụ - Ba Tơ làm chướng ngại vật, Tự vệ canh gác rất cẩn mật, nhằm ngăn địch từ tỉnh lỵ kéo vào, từ đồn Ba Tơ kéo xuống tiếp viện đàn áp cuộc đấu tranh.

Năm 1931, địch tăng cường khủng bố trắng nhiều nơi trong cả nước, ở Quảng Ngãi, chúng xứ chém đồng chí Nguyễn Nghiêm - Bí thư đầu tiên của Tỉnh ủy Quảng Ngãi, đồng thời chúng vây bắt cầm tù nhiều cán bộ lãnh đạo của tỉnh; khủng bố phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Trước tội ác dã man của địch, Trung Ương Đảng đã kêu gọi các địa phương trong cả nước đấu tranh ủng hộ, chia lửa với Công - Nông Nghệ Tĩnh. Hướng ứng lời kêu gọi của Trung Ương Đảng, Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi phát động “tuần lễ căm thù”. Tối ngày 30-4-1931, nhân dân các xã Bắc Mộ Đức tổ chức mít tinh, khoảng 5 nghìn người tham gia tuần hành kéo xuống Trà Vinh, vào huyện lỵ Mộ Đức đấu tranh ủng hộ phong trào Xô Viết Nghệ tĩnh, đoàn được trang bị gậy gộc, mã tấu và dây thừng, ông Nguyễn Chận được giao nhiệm vụ cầm cờ đỏ, ông Phạm Mão và bà phạm Thị Phối diễn thuyết, bà Trần Thị Hùng cầm cờ búa liềm chỉ huy, hô vang khẩu hiệu:

- Giảm sưu cao thuế nặng
- Chống khủng bố trắng phong trào Xô Viét Nghệ Tĩnh
- Phản đối xứ tử hình đồng chí Nguyễn Nghiêm
- Đả đảo để quốc Pháp
- Ủng hộ Liên bang Xô Viết.

Đoàn biểu tình đã phá bỏ nhiều Ngõ vi kiên cố của địch, sau đó đoàn định vượt sông thì trời vừa sáng. Một trung đội lính lê dương đã bố trí sẵn xả súng vào đoàn biểu tình làm 73 người chết và hàng trăm người bị thương nặng.

Sau cuộc biểu tình, địch tăng cường khủng bố, nhiều đảng viên bị địch bắt tù đày, bị tra tấn rất dã man, trong só đó có các đồng chí: Nguyễn Tín, Phạm Mão, Phạm Thận, Nguyễn Chận, Thạch Túy…Ông Nguyễn Chận bị chúng tra tấn bằng cách hòa nước vôi đặc đổ từ trên đầu xuống mặt làm ông bị mù mắt (về sau một mắt của ông bị mù hoàn toàn, còn một mắt chỉ nhìn lờ mờ).

Đến năm 1932, ông Nguyễn Chận cùng với một số đảng viên mãn hạn tù về quê tìm cách bắt mối hoạt động, củng cố lại hệ thống tổ chức, nhưng thời gian này địch khủng bố ráo riết nên việc tổ chức gặp nhiều khó khăn, phong trào tạm lắng xuống.
Năm 1936- 1939, ông Nguyễn Chận và một số đồng chí đã liên hệ với hội “Tín-Thành thư quán” để tham gia phong trào đọc sách báo cách mạng, đồng thời tổ chức hoạt động biến tướng nhằm duy trì, củng cố khí thế đấu tranh đòi quyền dân sinh, dân chủ của nhân dân.

Năm 1943, ông cùng dân làng Trà Ninh nổi dậy phá sập nhà tên cai đội và tham gia đi treo cờ Việt Minh ở Cầu Cát. Sau đó, thực dân Pháp truy lùng bắt được đồng chí Nguyễn Tín, Nguyễn Hữu Thiệt và bốn thanh niên ở làng Văn Hà đưa ra nhà lao Quảng Ngãi tra tấn. Do ông Nguyễn Chận bị mù nên không bị bọn chúng nghi ngờ.

Tháng 8 năm 1945, cách mạng thành công, ông cùng cán bộ, đảng viên Quýt Lâm, Trà Ninh và nhân dân trong xã tích cực tăng gia sản xuất, tham gia hoạt động trong đội du kích địa phương, bảo vệ nhân dân và các lực lượng vũ trang.

Năm 1954, ông có danh sách cho đi tập kết ngoài Bắc nhưng ông không đi mà ở lại quê nhà tham gia việc gánh gạo, tải đạn, tải lương thực phục vụ cho các đơn vị vũ trang đánh địch, trực tiếp bảo vệ quê hương.

Năm 1992, ông qua đời vì tuổi già sức yếu.

Những hiện vật: Đĩa sứ, Chén uống nước...là những vật dụng của gia đình một thời dùng nuôi dưỡng cán bộ đảng ở tỉnh Quảng Ngãi về xã Đức Phong chỉ đạo nhân dân huyện Mộ Đức đấu tranh ủng hộ Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1930-1931, nay con trai ông là Nguyễn My nhượng lại cho Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh lưu giữ và giới thiệu khách tham quan.

Võ Thị Hoa - Bảo tàng XVNT


»  Hiện vật nuôi giấu cán bộ Đảng những năm 1930-1931 của gia đình ông Bùi Duy Hoạt ở xã Tiến Thủy, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An (27/03/2017)
»  Bình Vôi, Bát yêu, Đĩa sứ của gia đình ông Phạm Nghiện (26/12/2016)
»  Mâm đồng, Bát yêu, Đĩa sứ, hiện vật của gia đình đồng chí Đoàn Tích, xã Hương Minh, huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh (27/10/2016)
»  Hiện vật của gia đình đồng chí Trần Quốc Phiên ở xã Minh Sơn, huyện Đô Lương, Nghệ An (19/07/2016)
»  Mâm gỗ, đĩa sứ của gia đình ông Nguyễn Đình Kiến (làng Mỹ Ngọc, tổng Thuần Trung, phủ Anh Sơn) (18/12/2014)
»  Ống gỗ, hộp sắc phong, mâm gỗ, khay gỗ, tráp gỗ, đĩa sứ, bát yêu của gia đình đồng chí Nguyễn Mật Sơn Bình, huyện Hương Sơn. (07/11/2014)
»  Mâm gỗ, đĩa, bát của gia đình ông Hoàng Đình Ngoạn (làng Chi Nê, tổng Võ Liệt, Thanh Chương) (03/07/2014)
»  Tráp gỗ và mâm chè của gia đình đồng chí Từ Đức Ký (02/07/2014)
»  Mâm gỗ, Mâm quả bồng, đĩa sứ của gia đình ông Nguyễn Công Diệu (08/05/2014)
»  Mâm đồng, hộp gỗ của gia đình cụ Nguyễn Viết Huệ (25/04/2014)
Mô hình một góc Nhà lao Vinh
 

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ BẢO TÀNG XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH

Cơ quan chủ quản: Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An
Đơn vị quản lý: Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh
Chịu trách nhiệm: Ông Cao Văn Xích - Giám đốc Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh
Địa chỉ: số 10, đường Đào Tấn, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Điện thoại: (02383) 580 028 / Email: website @ btxvnt . org . vn
Thiết kế: Trung tâm Công nghệ thông tin Nghệ An