Thứ bảy - 21/10/2017  
NỘI DUNG
Giới thiệu
Tin tức - Sự kiện
Hệ thống trưng bày
Hệ thống di tích
Nghiên cứu khoa học
Hoạt động nghiệp vụ khác
Hồ sơ chiến sỹ cách mạng
Nhân vật Xô Viết Nghệ Tĩnh
Thư viện, hồ sơ hiện vật
Cảm tưởng và trao đổi
Liên kết Website
THÔNG TIN WEBSITE
Lượt truy cập : 3323784
Hôm nay : 431
Thư viện, hồ sơ hiện vật
Mâm đồng, hộp gỗ của gia đình cụ Nguyễn Viết Huệ
BTXV: 10:24-25/04/2014

Cụ Nguyễn Viết Huệ (còn gọi là cụ Thiều), sinh năm 1895, ở làng Lễ Nghĩa, xã Phượng Nghi, tổng Thuần Trung, phủ Anh Sơn (nay là xóm 13, xã Minh Sơn, huyện Đô Lương), tỉnh Nghệ An. Cụ Huệ Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, nhưng giàu lòng yêu nước.

Năm 1929, những người yêu nước ở xã Phượng Nghi như: Nguyễn Thái Xin, Nguyễn Thái Thắng, Nguyễn Thái Bạt, Nguyễn Công Doãn... lúc bấy giờ đã gia nhập vào Hội Tân Việt. Phương thức hoạt động của hội là cổ vũ tinh thần dân tộc dân chủ, phát động nông dân chống lại bọn cường hào gian ác.

Năm 1930, phong trào cách mạng ở huyện Anh Sơn phát triển, đồng chí Trần Dụ, Phan Thái Ất là cán bộ Phủ uỷ Anh Sơn về làng Lễ Nghĩa bắt liên lạc với Nguyễn Thái Xin phụ trách Đảng Tân Việt tổng Thuần Trung, nhằm tạo cơ sở cho quá trình vận động thành lập Đảng ở Phượng Nghi, đồng thời vận động nhân dân tham gia vào các tổ chức quần chúng.

Tháng 5/1930, dưới sự chỉ đạo của Tổng uỷ Thuần Trung, Chi bộ đảng Lễ Nghĩa đã sớm ra đời gồm: Nguyễn Thái Xin, Nguyễn Thái Thắng, Nguyễn Thái Bạt, Nguyễn Quang, Nguyễn Trọng Dược, Đào Văn Khánh, Nguyễn Danh Vượng, Hoàng Như Chương...đồng chí Nguyễn Thái Xin được cử làm bí thư. Ngay sau khi thành lập chi bộ Đảng, các đồng chí đã nhanh chóng xây dựng các tổ chức quần chúng như: Nông hội đỏ, Tự vệ đỏ, Thanh niên, Phụ nữ...các đồng chí Thái xin, Trọng Dược, giải thích truyên truyền, vận động cụ Huệ tham gia vào tổ chức Nông hội đỏ cùng Hoàng Như Hường, Hoàng Như Trác, Nguyễn Trọng Uyển, Nguyễn Đức Nhoạn…Cụ Huệ được phân công làm tổ trưởng nông hội đỏ và được chi bộ giao cho nhiệm vụ làm giao thông liên lạc, đồng thời vận động gia đình làm cơ sở hoạt động của Đảng để đi lại ăn nghỉ khi các đồng chí cấp trên về chỉ đạo phong trào cách mạng ở tổng Thuần Trung. Nhất là thời gian gần đến ngày tổ chức các cuộc biểu tình ngày 1/6/1930, Phủ uỷ Anh Sơn quyết định tổ chức một cuộc tổng biểu tình đòi giảm sưu, hoãn thuế…Trong thời gian này các đồng chí Trần Dụ, Phan Thái Ất, Thái Xin…thường lui tới nhà cụ được gia đình chăm lo chỗ ăn, ở rất an toàn chu đáo. Mẹ cụ Huệ là bà Nguyễn Thị Đớc dùng Mâm đồng, bát, đĩa đồ dùng trong nhà ra nấu cơm và dọn cho các đồng chí ăn nghỉ sau mỗi lần hội họp bàn công việc. Theo như kế hoạch, sáng sớm nông dân các làng Lễ Nghĩa, Trung Hậu, Mỹ Ngọc, Thượng Cát rầm rộ kéo về Đình Lễ Nghĩa, cùng với 2000 người của tổng Thuần Trung và tổng Bạch Hà tập trung về Truông Cồn Đọi (Đà Sơn) biểu tình. Đến nơi tập kết đoàn được nghe diễn thuyết, hô vang khẩu hiệu rồi kéo về Phủ lỵ đấu tranh.

Ngày 8/9/1930, theo chủ trương của Phủ uỷ Anh Sơn tổ chức cuộc biểu tình, đấu tranh trên phạm vi toàn Phủ buộc kẻ địch phải thực hiện các yêu sách của nhân dân. Cụ Huệ, một hội viên Nông hội đỏ, mang danh làm nghề buôn Nồi đất, Sen, Chạc Cáu…đi lại Phủ đường, đồn Tây, ngã 4, đường 7 hoạt động, nắm bắt tình hình, gây cơ sở cách mạng, nhận tài liệu mật chuyển lên Dừa, Lạng và Con Cuông. Cứ như vậy, theo lộ trình “sớm Dừa, chiều Lạng”, ở đâu cũng thấy cụ ngồi bán nồi, chạc cáu. Rồi mờ sáng hôm sau lại có mặt ở chợ Trù (YênThành) để cất nồi đất ngược Dừa. Công việc không chỉ là kế sinh nhai mà còn là để thực hiện trọng trách của đoàn thể giao cho, đó là chuyển tài liệu lên hộp thư mật ở cây đa Tri Lễ (Khai Sơn), ngược lên làng Vều, Bồng Khê (Con Cuông). Mỗi lần nhận tài liệu từ cấp trên về, cụ thường để trong cái Hộp gỗ dấu trên Chạn nhà mình rồi hàng ngày mang đi. Việc làm rất nguy hiểm, có nhiều lần êm xuôi nhưng cũng không ít lần trắc trở vì gặp lính xét hỏi. Chúng lục tung từng cái nồi, vạch từng bó chạc cáu, song nhờ bình tĩnh, thông minh, biết xứ lý khéo léo mà có lần cụ đã nhanh tay đánh tráo được tài liệu từ đống nồi bọn lính đang lục sang đống chạc cáu vừa được khám xét, thế là cụ qua được mắt địch. Từ đó nhẵn mặt nên có thấy cụ bọn lính cũng không để ý tới. Một lần chuyển địa điểm liên lạc, vừa tới làng Gay (Anh Sơn) cụ đã bị bọn lính giữ lại, khám kỹ cả người lẫn hàng, rất may là lần này tài liệu ít nên khi ở nhà cụ đã vo tròn lại cho vào ống đòn gánh tre nên bọn lính không ngờ tới. Lục lọi không thấy gì, viên đội khoát tay cho lính rút về đồn Kim Nhan. Đang vội bước đi, bỗng hắn vấp phải đòn gánh ống tre ngã chỏng chơ, lồm cồm bò dậy hắn vớ lấy cái đòn ném ra xa làm bó tài liệu lộ ra, nhưng lúc đó viên đội đã lên ngựa đi.

Với những công việc cụ đã làm được, đồng chí Tôn Thị Quế đang hoạt động ở làng Lễ Nghĩa đã giới thiệu kết nạp cụ vào Đảng, chi bộ đã giao cho đồng chí Kỳ (đảng viên) phụ trách, tổ chức kết nạp. Công việc đang tiến hành thì tháng 5/1931, lính từ đồn Triều Dương (Mỹ Sơn) kéo về vây ráp làng, chưa kịp kết nạp Đảng, cụ Nguyễn Viết Huệ bị bắt đi cùng nhiều đảng viên và quần chúng khác. Do bị chỉ điểm nên trong suốt 9 tháng cụ Huệ bị địch, tra tấn rất dã man với những câu hỏi lặp đi lặp lại:“ Đưa tài liệu cho ai?, Hộp thư mật ở chỗ nào?”. Mặc dù đã nhiều lần trực tiếp gặp gỡ, hoạt động với ông Khơm là Đảng viên 1930 ở làng Vĩnh Sơn, song trước sau cụ chỉ khai là đi bán nồi đất, chạc cáu để kiếm ăn. Vậy là những trận đòn thù lại tới tấp đánh vào bất cứ chỗ nào trên cơ thể cụ. Chết đi sống lại, cụ vẫn quyết không phản bội đồng chí mình, một lòng tin vào Đảng, cách mạng. Cuối cùng không khai thác được gì, bọn chúng phải thả cụ về. Ra khỏi nhà tù cụ vẫn tiếp tục hoạt động cho đến năm (1933 - 1935) phong trào lắng xuống, cụ lại đi buôn bán, cày thuê, cuốc mướn để giúp đỡ gia đình và chờ đợi thời cơ, cụ vẫn một lòng trung thành với lý tưởng cộng sản.

Năm 1936, Cụ Huệ được Phủ uỷ Anh Sơn giao nhiệm vụ làm giao thông liên lạc thuộc 3 tổng : Lạng Điền, Thuần Trung và Bạch Hà, lúc nào cũng mang tài liệu, truyền đơn, biểu ngữ từ phủ anh Sơn về các xã , thôn ở Đô Lương an toàn. Trong quá trình hoạt động cụ luôn hoàn thành nhiệm vụ của Đảng và tổ chức giao, không lúc nào để lộ bí mật của Đảng.

Năm 1937, chi bộ Lễ Nghĩa được phục hồi, cụ Huệ vinh dự được kết nạp vào Đảng. Thời kỳ 1937- 1939, cụ Huệ đã cùng chi bộ lãnh đạo quần chúng ở làng chống lại hào lý, đòi chia lại công điền, rú cấm cho dân nghèo. Cuộc đấu tranh đã thu được thắng lợi lớn nên bọn hào lý rất căm tức cụ.

Cuối năm 1940, phong trào bị địch khủng bố ráo riết, cụ Huệ cùng các đồng chí Nguyễn Hữu Vân, Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Công Bá bị địch bắt giải về nhà lao Vinh.
Thế là lần thứ hai cụ Huệ nhận cái án tù 4 năm đến tháng 3/1945 mới được tha về. Cách mạng tháng 8 năm 1945, Cụ hoạt động trong phong trào Việt minh bí mật, tham gia khởi nghĩa cướp chính quyền ở phủ Anh Sơn.

Bây giờ cụ Huệ đã là người thiên cổ nhưng tấm gương của cụ vẫn còn được truyền mãi trong nhân dân và khắc ghi nơi trang sử đấu tranh kiên cường của Đảng bộ và nhân dân xã Minh Sơn, Đô Lương.
Với thời gian đã lâu, nhưng nay gia đình cụ Huệ vẫn còn lưu giữ được mâm đồng, hộp gỗ là những hiện vật một thời gắn với đời hoạt động cách mạng của cụ, bà Nguyễn Thị Sắc là con dâu của cụ giao lại cho Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh lưu giữ.

                                                                                                                    Võ Thị Hoa - BYTXVNT


»  Mâm gỗ, đĩa sứ của gia đình ông Nguyễn Đình Kiến (làng Mỹ Ngọc, tổng Thuần Trung, phủ Anh Sơn) (18/12/2014)
»  Ống gỗ, hộp sắc phong, mâm gỗ, khay gỗ, tráp gỗ, đĩa sứ, bát yêu của gia đình đồng chí Nguyễn Mật Sơn Bình, huyện Hương Sơn. (07/11/2014)
»  Mâm gỗ, đĩa, bát của gia đình ông Hoàng Đình Ngoạn (làng Chi Nê, tổng Võ Liệt, Thanh Chương) (03/07/2014)
»  Tráp gỗ và mâm chè của gia đình đồng chí Từ Đức Ký (02/07/2014)
»  Mâm gỗ, Mâm quả bồng, đĩa sứ của gia đình ông Nguyễn Công Diệu (08/05/2014)
»  Mâm đồng, đĩa sứ, khay gỗ, tráp gỗ của gia đình đồng chí Phan Đình Nhàn, Phan Đình Duyệt – Đảng viên 1930-1931 ở xã Bình Lộc, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh. (29/11/2013)
»  Mâm đồng của gia đình đồng chí Lê Thúc Cơ - cán bộ Xứ ủy Trung Kỳ năm 1930 ở xã Bình Lộc, huyện Lộc Hà, Tỉnh Hà Tĩnh (13/11/2013)
»  Bát yêu, đĩa sứ (18/10/2013)
»  Khay gỗ, đĩa sứ (18/10/2013)
»  Mâm gỗ, quả bầu khô, ống tre (16/10/2013)
Mô hình một góc Nhà lao Vinh
 

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ BẢO TÀNG XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH

Cơ quan chủ quản: Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An
Đơn vị quản lý: Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh
Chịu trách nhiệm: Ông Cao Văn Xích - Giám đốc Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh
Địa chỉ: số 10, đường Đào Tấn, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Điện thoại: (02383) 580 028 / Email: website @ btxvnt . org . vn
Thiết kế: Trung tâm Công nghệ thông tin Nghệ An