Bát, đĩa - đồ dùng nuôi dưỡng cán bộ Xứ uỷ Trung Kỳ năm 1930-1931 của gia đình ông Chu Hoan làng Long Xuyên, tổng Phù Long

Bát ăn cơm, đĩa sứ của gia đình ông Chu Hoan ở làng Long Xuyên, tổng Phù Long, Hưng Nguyên (nay là Đội I, xã Nam Cường, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An) dùng phục vụ cán bộ Xứ uỷ Trung kỳ năm 1930-1931.

Ông Chu Hoan sinh năm 1895. Sinh ra trong cảnh nước mất nhà tan, cuộc sống của người dân bần cùng cơ cực nên ông sớm được giác ngộ tinh thần đấu tranh chống lại bọn ác bá cường hào.

Sau khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, dưới sự lãnh đạo của Xứ uỷ Trung kỳ Đảng bộ huyện Nam Đàn được thành lập vào tháng 4/1930. Ngay sau đó, đồng chí Lê Xuân Đào đã được Chỉ thị của Xứ uỷ Trung Kỳ quyết định thành lập nhóm cộng sản mang bí danh Trúc - Lam - Giang. Nhóm cộng sản này có vai trò như một Phân uỷ, phụ trách 4 tổng của Hưng Nguyên và tổng Nam Kim (Nam Cường lúc này thuộc tổng Nam Kim. Đến tháng 10/1930 tổng Nam Kim thuộc phạm vi lãnh đạo của huyện Nam Đàn). Nhóm Trúc - Lam - Giang đã đi sâu giác ngộ quần chúng để kết nạp đảng viên. Ngày 25/5/1930, chi bộ ghép Phù Long - Nam Kim được thành lập. Tháng 7/1930 Chi bộ Nam Cường được ra đời lấy tên là chi bộ Phổ Đông (bí danh là Nam Hoa) gồm 6 làng: Phổ Đông, Phổ Tứ, Thọ Toán, Long Xuyên, Đông Viên và Quang Xá với 13 đảng viên do đồng chí Bùi Hữu Lương ở làng Phổ Đông làm Bí thư.

Tháng 8/1930 ông Chu Hoan được kết nạp vào chi bộ Nam Cường. Tháng 10/1930 ông được phân công làm bí thư thôn bộ cộng sản Long Xuyên.

Từ tháng 5-7/1930, các đồng chí cán bộ của Xứ uỷ thường lui tới trú tại nhà ông để vừa hoạt động vừa in truyền đơn. Nơi kín đáo để các đồng chí bàn công việc là chạn rơm trên chuồng trâu bò phía sau vườn nhà. Chạn rơm được khoét một lỗ để đưa cơm cho các đồng chí. Đến đêm khuya thì các cán bộ mới xuống tắm giặt và sinh hoạt. Các vật dụng bát đĩa này đã dùng nuôi dưỡng phục vụ các cán bộ Đảng trong thời kỳ 1930-1931.

Với vai trò là Bí thư thôn bộ, trong các cuộc đấu tranh tiêu biểu của huyện Nam Đàn ngày 18/6/1930 và ngày 30/8/1930 ông luôn là người đi đầu; đặc biệt trong cuộc biểu tình ngày 12-9-1930 kéo về phủ lỵ Hưng Nguyên. Để chuẩn bị cho cuộc biểu tình 12-9 ông đã cùng với các đồng chí trong thôn bộ triển khai, sắp xếp và thông báo kế hoạch cho toàn bộ đảng viên, quần chúng trong thôn xóm để đúng vào ngày đó tất cả mọi người đều tham gia.

Ngày 11-12-1931 ông bị địch bắt giam ở Hưng Nguyên và chúng đã kết án ông 3 năm tù theo bản án số 46 ngày 26/1/1932 của Toà án Nam triều tỉnh Nghệ An và dẫn giải lên giam giữ ở đồn Kim Nham. Ngày 21-2-1933 ông được trả tự do. Sau đó ông tiếp tục hoạt động trong các phong trào của thôn xã. Năm 1956 ông mất. Những hiện vật của gia đình ông hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh là bằng chứng xác thực nhất ghi dấu những đóng góp của ông Chu Hoan và gia đình trong phong trào cách mạng 1930-1931.

Nguyễn Thị Kim Chi - Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh