Ấm sành, nậm rượu - hiện vật nuôi dấu cán bộ Đảng của bà Nguyễn Thị Tụy (Nam Thượng, Nam Đàn, Nghệ An)

Ấm sành, nậm rượu của gia đình bà Nguyễn Thị Tụy dùng phục vụ nuôi dấu cán bộ Đảng trong phong trào cách mạng 1930 - 1931 ở xã Nam Thượng, huyện Nam Đàn , tỉnh Nghệ An.

Bà Nguyễn Thị Tụy sinh năm 1884 tại xóm Kẻ Kia, thôn Chi Cơ, xã Vũ Nguyên, huyện Nam Đàn ( nay là xóm 3 Đại Đồng, xã Nam Thượng, huyện Nam Đàn).

Được sinh ra trong một gia đình thuần nông chất phác, nghèo khổ lại là phận nữ nhi nên bà không được học hành. Lớn lên cũng như bao người phụ nữ nông thôn khác, bà lấy chồng sinh con và chăm chỉ làm ăn. Nhưng số phận không may mắn đã lấy đi người chồng thân yêu khi con gái vừa tròn ba tuổi và bà mới chỉ 25 tuổi. Nén nỗi đau vào lòng bà tiếp tục làm lụng cần cù với công việc đồng áng, ruộng vườn; những lúc rảnh rỗi lại mang từng bó là chuối trong vườn, từng bó chổi trện gánh xuống chợ huyện để bán kiếm tiền nuôi con.

Năm 1930-1931 phong trào cách mạng nổ ra mạnh mẽ, Nam Đàn là một trong những huyện có phong trào phát triển mạnh, các tổ chức yêu nước đã có những hoạt động mạnh, sâu rộng tác động đến tinh thần đấu tranh của quần chúng nhân dân khắp 4 tổng, đến tận những vùng sâu vùng xa như Nam Thượng. Chịu ảnh hưởng của phong trào cách mạng tại địa phương lúc bấy giờ, lại được các cán bộ đảng viên trong thôn xã giác ngộ bà đã tích cực tham gia vào phong trào cách mạng địa phương. Các ông Nguyễn Văn Mai (Mơi), ông Nghĩa Hành, ông Phạm Chí Thanh là những người trực tiếp giác ngộ và dạy chữ cho bà trong quá trình hoạt động.

Sau khi được học chữ, được giác ngộ những tư tưởng yêu nước, đấu tranh làm cách mạng, bà được các tổ chức phân công làm nhiệm vụ đưa truyền đơn đi rải trong thôn xóm cho đến những vùng lân cận. Sau chỉ thị của cấp trên hay trước các cuộc đấu tranh, biểu tình thì truyền đơn được phát ra để kêu gọi quần chúng khắp các thôn xóm tham gia đấu tranh. Truyền đơn sau khi in xong, được các đồng chí cấp trên giao cho bà ngụy trang trong những bó lá chuối, những bó chổi trện gánh xuống chợ Sa Nam bán. Đi đến đâu, truyền đơn lại được rải đến đó, từ trong xóm cho xuống tận chợ huyện.

Nhà ở của bà cũng được sử dụng làm nơi liên lạc, hội họp của chi bộ khi cần phải thay đổi địa điểm. Những lúc diễn ra cuộc họp tại nhà, con gái bà được giao nhiệm vụ ra gác cổng, khi thấy có người đến thì chạy vào báo. Ấm sành, nậm rượu này là đồ dùng sinh hoạt của gia đình bà dùng phục vụ nước và rượu cho các đồng chí.

Trong thời kỳ địch khủng bố gắt gao, nhiều cán cán bộ đảng viên phải rút lui vào hoạt động bí mật, trốn vào trong khe núi phía sau làng. Bà lại là người tiếp tế cơm nước cho các đồng chí. Tối tối 2 mẹ con bà giả làm người đi mò cua bắt ốc để đưa cơm. Bà Cháu (con gái bà Tụy) nay đã 92 tuổi còn nhớ rõ kể lại rằng: Các ông Nguyễn Văn Mai, Phạm Chí Thanh, ông Nghĩa Hành....trốn trong quán (đền thờ ở làng, nay là trụ sở Ủy ban nhân dân xã) để mẹ con bà đưa cơm ra, mẹ bà bảo bà ra đứng ở cổng, lúc nào thấy có người đến thì chạy vào báo. Khi thấy động các ông đó lại chui vào sau linh tọa trốn. Có bữa ông Mơi trốn về làng thì dặn mẹ bà rằng: "tối tôi về làng, không phải đưa cơm ra quán nữa đâu" .

Với quá trình hoạt động tích cực, bà Tụy được tổ chức bầu làm Phó Bí thư phụ nữ xã thời kỳ 1930-1931 và liên tục hoạt động trong các phong trào đoàn thể tại địa phương cho đến cách mạng tháng Tám. Bà tham gia trong phong trào cướp chính quyền ở xã, huyện; sau đó tham gia trong phong trào quyên góp vàng, bạc để về đúc súng đạn cho bộ đội trong kháng chiến...

Năm 1957 bà Tụy mất do ốm đau bệnh tật, tuổi cao sức yếu.

Bà chỉ có một người con gái duy nhất nên hiện nay vẫn ở trong ngôi nhà của ông bà để thờ phụng cha mẹ. Những đồ dùng, vật dụng xưa của gia đình vẫn còn lưu giữ được và nay con gái bà giao lại cho Bảo tàng XVNT để làm tư liệu lịch sử.

                                                                                                                                             Nguyễn Thị Kim Chi - Bảo tàng XVNT